Dünya

100 Milyon yıl sonra sessizliğini bozan kara delik

Bilim insanları, uzayın derinliklerinde yıllardır sessiz olan devasa bir kara deliğin yeniden aktif hâle geldiğini açıkladı.

Bilim insanları, uzayın derinliklerinde yıllardır sessiz olan devasa bir kara deliğin yeniden aktif hâle geldiğini açıkladı. Yaklaşık 100 milyon yıl boyunca sessiz kalan süper kütleli kara delik, yeniden enerji saçmaya başladı ve bu süreç, bilim dünyasında “kozmik bir volkanın patlaması” olarak tanımlandı.

Astronomların radyo teleskoplarıyla gözlemlediği bu galakside, en kara deliğin çevresindeki gaz ve plazma jetleri yeniden aktif hâle geldi. Bu jetler, kara deliğin merkezinden tüm uzaya doğru yoğun bir enerji fışkırıyor; ilk patlamalardan geriye kalan eski plazma bulutlarının içinde taze ve parlak yeni jetler oluşuyor. Böylelikle geçmişteki patlamaların kalıntılarıyla iç içe geçmiş çok katmanlı bir yapı ortaya çıkıyor.

Bilim insanları, bu tür “yeniden canlanmış” kara deliklerin, galaksilerin yaşam döngüsünü anlamada önemli ipuçları sunduğunu belirtiyor. Kara deliğin yeniden aktif hâle gelmesi, sadece tek bir patlama değil; milyonlarca yıl süren sessizlik dönemleri sonrası tekrar enerji yayılması anlamına geliyor. Bu da galaksinin evolüsyonunda kara deliklerin ne kadar dinamik rol oynadığını gösteriyor.

Araştırma, Hollanda’daki LOFAR gibi ileri teknoloji radyo teleskoplarıyla gerçekleştirildi ve Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlandı. Bilim insanları, bu gözlemleri kullanarak evrendeki kara delik aktivitelerinin zaman içinde nasıl değiştiğini daha iyi çözmeyi amaçlıyorlar.