Hava Durumu

  • 06:06
  • $33.053
  • 35.9864
  • BIST100:11.172,75

Tarih: Haziran 20, 2024

Fotoğraf: AA
Savaş dönemi kabinesinin bu hafta resmen dağılması, İsrail’in Gazze’deki savaş konusunda ne kadar kutuplaştığını ortaya koydu; bir zamanlar birleşik olan koalisyon şimdi çatışmanın yönü, rehinelerin iadesi ve Hizbullah’ın artan tehdidi…

Savaş dönemi kabinesinin bu hafta resmen dağılması, İsrail’in Gazze’deki savaş konusunda ne kadar kutuplaştığını ortaya koydu; bir zamanlar birleşik olan koalisyon şimdi çatışmanın yönü, rehinelerin iadesi ve Hizbullah’ın artan tehdidi konusunda mücadele ediyor.

Muhalefet lideri Benny Gantz’ın İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun kabinesinden ayrılması, İsrailli liderin aşırı sağcı parti müttefiklerine daha fazla güvenmesine yol açıyor ki bu da rehinelerin serbest bırakılması ve ateşkes sağlanması için bir anlaşma sağlanması çabalarını zorlaştırabilir.

Küresel savunma istihbarat şirketi MOSAIC’in CEO’su Tony Schiena, Gantz’ın “ılımlaştırıcı etkisi” olmadan bir ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılması anlaşmasının daha az olası olduğunu söyledi ve Netanyahu’nun Gazze’de agresif eylemlerde bulunmak için daha cesaretli olabileceğini ekledi.

Schiena, Netanyahu’nun müttefikleri Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in yakın zamanda İsrail ordusunun Gazze’ye daha fazla insani yardım girmesini kolaylaştırmak için gündüz taktiksel duraklamalar yapmasını protesto ettiklerine dikkat çekti.

“[Duraklamaları] eleştirmeleri, [Netanyahu’nun] daha da cesaretlenmesiyle bu işin şimdi nereye gideceğinin bir göstergesi,” dedi. “Bu ona gücünü yeniden gösterme şansı veriyor.”

Gazze’de yaklaşık 120 İsrailli rehine bulunuyor, ancak kaçının hayatta olduğu ve Hamas tarafından tutulduğu belli değil.

İsrail binlerce Hamas savaşçısını öldürdüğünü iddia etse de, militan grup İsrail’in daha önce temizlediği bölgelerde yeniden ortaya çıkmaya devam ediyor. İsrail birlikleri Gazze’nin güneyindeki Refah kentinde kalan son Hamas taburlarına karşı savaşırken, savaş yaklaşık dokuz ay sonra bir dönüm noktasına ulaşıyor. Ancak İsrailli yetkililer çatışmanın yılın geri kalanında da sürebileceğini söyledi.

İsrail’de savaştan duyulan hoşnutsuzluk giderek artarken, Pazartesi gecesi Netanyahu’nun Kudüs’teki evinin yakınında düzenlenen gösteri de dahil olmak üzere, protestocular hayal kırıklıklarını dile getirmek için kitleler halinde sokağa döküldü.

Hayal kırıklığına uğrayan İsrailli protestocular, Gantz ve müttefiklerinin de desteklediği yeni seçimlerin yapılması çağrısında bulundu. Ancak Netanyahu bu çağrıları reddederek bunun savaşın dikkatini dağıtmaktan başka bir işe yaramayacağını söyledi.

Atlantik Konseyi’nde milenyum araştırmacısı olan Alp Sevimlisoy, İsrail’de seçmenlerin savaşa alternatif seçenekler aradığı bir “seçimin yaklaştığını” söyledi.

“Benny Gantz ve diğer pek çok kişi genel olarak savaşı destekliyor olsa bile,” dedi, “pek çok kişi en azından söylem yoluyla savaş için alternatif bir yol haritası hazırlamaya başlamak istiyor.”

Gazze’nin insani krizin derinliklerine düşmesiyle birlikte İsrail, savaşı sona erdirmesi için uluslararası alanda giderek artan bir baskıyla karşı karşıya. Gazze’de 37,000’den fazla insan öldü ve Filistinliler gıda ve su gibi temel ihtiyaç maddelerine erişimden yoksun.

Birleşmiş Milletler’in en üst mahkemesi olan ve Gazze’deki savaşı nedeniyle İsrail’e yöneltilen soykırım suçlamasını görüşen Uluslararası Adalet Divanı, İsrail’e Refah’taki saldırısını durdurma çağrısında bulundu; bağımsız Uluslararası Ceza Mahkemesi ise Netanyahu ve İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant’ın yanı sıra üst düzey Hamas yetkilileri hakkında Gazze çatışmasıyla ilgili savaş suçları işledikleri gerekçesiyle tutuklama emri çıkarılmasını istiyor.

Savaş zamanı kabinesi üç üye arasında bir birlik duygusu yansıtıyordu: Gantz, Netanyahu ve Gallant.

Ayrıca Netanyahu ve Gantz gibi muhalif isimlerin Gazze’deki ve İran destekli Hizbullah militan ve siyasi grubunun İsrail’e roket ve top ateşi açmaya devam ettiği kuzeydeki Lübnan sınırındaki çatışmalarla ilgili karar alma süreçlerini dengelemelerine de olanak sağlamıştı.

Amerika Ulusal Güvenlik Yahudi Enstitüsü Başkanı ve CEO’su Michael Makovsky, savaş zamanı kabinesinin “ülke için daha iyi” olduğunu söyledi.

“İsrail’in doğal bölünmüşlüğü aylardır geri geliyordu ve bu muhtemelen onu daha da kötüleştirecek” dedi. “Bu talihsiz bir durum çünkü Gazze ile nasıl başa çıkacaklarını da çözmeleri gerekiyor.”

Gantz artık savaş zamanı politika sürecinin bir parçası olmadığı için Netanyahu üzerindeki siyasi baskının artması muhtemel.

Orta Doğu Enstitüsü’nde kıdemli bir İsrail uzmanı olan Nimrod Goren, acil durum hissinin ve birleşme ihtiyacının Kabine ile birlikte dağıldığını ve Gantz’ın Netanyahu ile ortaklıkta “gerçekten bir şans verdiğini ve başarılı olamadığını” söyledi.

Goren, savaştan duyulan hayal kırıklığı arttıkça bazı İsraillilerin Netanyahu’suz yeni bir liderlik için bastıracağını öngördü.

“İnsanlar mevcut durumdan bıkmış durumda” dedi. “Rehineler geri gelmiyor. Genel olarak konuşmak gerekirse, daha fazla asker öldürülüyor. Güney ve kuzeydeki durum devam ediyor. Savaş uzuyor ve stratejik hedefin ne olduğu belli değil.”

Gantz, bu ayın başlarında istifasını duyurduğu televizyon açıklamasında Netanyahu’yu İsrail’in “gerçek bir zafere doğru ilerlemesini” engellediği için eleştirdi.

Mayıs ayında Gantz, Netanyahu’ya bir ültimatom vererek, başbakanın Lübnan sınırında yerlerinden edilen on binlerce İsraillinin geri dönmesi; rehinelerin serbest bırakılması ve Hamas’ın ortadan kaldırılması; Suudi Arabistan ile ilişkilerin normalleştirilmesi ve Gazze’de bir hükümet kurulması planlarını açıklamaması halinde istifa edeceğini söylemişti.

Gantz’ın yanı sıra Gallant da Netanyahu’nun savaş sonrası Gazze planıyla ilgili endişelerini dile getirdi ve Hamas’ı yok etme yolu konusunda başbakanla tartıştı.

Netanyahu, İsrail’in Gazze üzerinde süresiz güvenlik kontrolüne sahip olmasını ve militan grup Hamas’la bağlantılı olmayan Filistinlilerin kıyı bölgesini yönetmesini içeren savaş sonrası planının yalnızca belirsiz bir taslağını yayınladı.

İsrail’in Hizbullah ile olan çatışmasını çözme çabası da daha derin bir mesele haline geliyor. İsrail, Lübnan sınırındaki çatışmalardan kaçan yaklaşık 80,000 kişiyi geri göndermek istiyor.

Gallant Hizbullah’ın yok edilmesini savunuyor ancak ABD ve diğer müttefikler diplomasi yoluyla gerilimi düşürmeye çalışıyor ve İsrail’i gerilimi tırmandırmaması konusunda uyarıyor. Netanyahu, 2006 yılında İsrail ile Hizbullah arasında daha önce yaşanan ve pahalıya mal olan bir savaşa sahne olan Lübnan’a saldırma fikrine sıcak bakmıyor.

Ancak Gantz’ın gidişiyle Netanyahu, Hizbullah’la topyekûn savaşa girmek isteyen Gallant ile Smotrich ve Ben-Gvir gibi diğer aşırı sağcı müttefiklerine daha açık hale gelebilir.

Atlantik Konseyi’nden Sevimlisoy, Netanyahu’nun Lübnan konusunda merkeze kaydığını söyledi ancak İsrailli liderin yakında Hizbullah da dahil olmak üzere çözülmemiş olan “askeri hedeflerin çoğunu ele almasını” beklediğini ekledi.

İsrail Savunma Kuvvetleri’ni kastederek “Muhtemelen Lübnan’a bir IDF müdahalesi göreceğiz,” dedi, çünkü İsrail “son çatışmada çözülemeyen hususları çözmeye” çalışıyor.

 

Kaynak: The Hill

DEVAMINI OKU KAPAT